Amerika'daki finansal raporlama uygulamaları (USGAAP)

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki yaklaşık 15.000 halka açık şirket finansal tablo ve dipnotları hazırlarken USGAAP uygulamaktadır.  Amerika Birleşik Devletleri’nde esas alınan genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri olan US GAAP; geniş uluslararası kabul gören, gelişen ve gelişmekte olan ülkelerce örnek alınan standartlardır. Ancak son dönemde yaşanan muhasebe skandalları (Enron, WorldCom, Adelphia, Xerox, Tyco, Global Crossing vb.) etkinlik konusunda US GAAP standartlarının bir takım kusurları olduğunu göstermiştir

Kanada’da mevcut raporlama yapısına göre; Kanada menşeli şirketlerden Amerika’da halka açık olanlar USGAAP, Kanada’da halka açık olanlar UFRS ve diğerleri de Kanada muhasebe ilkelerini uygulama zorundadır. Şubat 2008’de alınan karara göre 2009 yılından itibaren UFRS uygulamaya izin verilecek, 1 Ocak 2011’den itibaren UFRS uygulanacak, 2013 yılından itibaren de Amerika’da halka açık olan şirketlerin USGAAP yerine IFRS uygulaması gerekecektir.

 

Halka açık şirketler yönünden Brezilya 2010 yılı, Şili 2009 yılı, Meksika 2012 yılından itibaren UFRSye göre raporlama yapacak, Arjantin’de ise 2011 yılından itibaren UFRS’ye uygun raporlama yapılması henüz hükümet onayına sunulma aşamasındadır.

 

ABD'de, muhasebe standartlarının oluşturulmasında kamu ve özel sektör düzenlemelerinin karışımı esasına dayalı bir sistem geçerlidir. 1973 yılında kurulan ve halen ABD'de muhasebe standartları oluşturulması fonksiyonunu yerine getiren kuruluş olan Amerikan Finansal Muhasebe Standartları Kurulu (Financial Accounting Standards Board-FASB),  "Statements of Financial Accounting Standards - SFAS (Finansal Muhasebe Standartları) " olarak adlandırılan muhasebe standartları ile standartların geliştirilmesinde kullanılan genel kavramları içeren "Statements of Financial Accounting Concepts-SFAC (Finansal Muhasebe Kavramları)" ve oluşturulan standartlara açıklık getirmeye, detaylandırmaya yönelik açıklamaları içeren "Interpretations (Yorumlar) " yayımlamaktadır. SFAC No.1 genel olarak finansal tabloların amaçlarını açıklamakta olup 9.paragrafta genel amacın ekonomik karar vericilere gerekli bilgiyi sağlamak olduğu belirtilmiştir. Hangi tablolardan faydalanılacağına ilişkin açık bir ifade olmamakla birlikte şirketin kaynakları, yükümlülükleri ve özsermayesi ile ilgili bilginin sağlanması gerektiğini belirtilir. SFAC No.2 ise bilginin niteliğine ilişkin açıklama yapar.

Amerikan Finansal Muhasebe Standartları Kurulu (Financial Accounting Standards Board-FASB) ve Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (International Accounting Standards Board – IASB) 18 Eylül 2002 tarihinde, Amerikan Standartları ile Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarını yakınlaştırma amacıyla bir anlaşmayı imzalamışlardır. Her iki kurulun mevcut ve gelecekte ortaya çıkabilecek muhasebe ile ilgili konulara yüksek kaliteli ve birbirleriyle uyumlu çözümler üretme taahhüdünü temsil eden bu anlaşma “global muhasebe uygulamaları” açısından tarihi bir dönüm noktasını oluşturmaktadır.

Amerika’da halka açık şirketlerden yaklaşık 1,000 tanesi yabancı şirkettir. Kasım 2007’den önce bu şirketlerin UFRS veya yerel muhasebe ilkeleri kullanılarak hazırladıkları finansal tablo ve dipnotlardaki net varlıklar ve net kar rakamlarının USGAAP’le mutabakatının yapılması gerekmekte idi. 2007 yılı Kasım ayında yabancı şirketlere USGAAP ile mutabakat yapmaksızın IASB’nin kabul ettiği UFRS’ye uygun şekilde raporlama yapma opsiyonu sunulmuş olup, 2008 yılında yaklaşık 140 şirket bu opsiyondan yararlanmıştır. 2008 yılı Kasım ayında Amerika’da UFRS’ye geçiş için bir yol haritası yayımlanmıştır. Bu yol haritasındaki adımlar tamamlandığında 15 Aralık 2014 tarihinden itibaren UFRS raporlama yapılmasının zorunlu olacağı öngörülmüştür. Böylece Dünya’da uygulanacak tek bir standartlar seti olacaktır. Bu yol haritasına göre öncelikle aşağıdaki yedi aşamanın gerçekleşmesi gerekmektedir.

1. Muhasebe standartlarında geliştirme
2. Uluslararası Muhasebe Standartları komitesinin finansmanı
3. Interaktif bilgi kullanımının geliştirilmesi
4. Amerika’da UFRS’ye yönelik egitim
5. Bazı şirketler tarafından sınırlı şekilde erken uygulama yapılması (bu bazı Amerikan şirketlerine 15 Aralık 2009 tarihinde uygulama sağlayacak)
6. Önceki aşamalar incelenerek 2011 yılında UFRS’ye geçişin zorunlu olup olmama durumu değerlendirilecek. Buna göre zorunluluğa ilişkin zamanlama ve yöntem belirlenecek.
7. Zorunlu kullanımın gerçekleştirilmesi

 

Bu kapsamda, ABD’deki şirketler UFRS’den etkilenme sürecine girmiştir. Ayrıca, IASB’nin standartlarının dünyaca kabul görmeye başlaması FASB’nin de dahil olduğu ulusal standart kurullarının bu konuya daha fazla eğilmelerini gerektirir hale gelmiştir. Uluslararası kuruluşlarca benimsenen uygulamalar ile yasal düzenlemeler açısından meydana gelen gelişmeler, UFRS’nin yasal yükümlülük olmasa bile ülkeler bazında ve şirket uygulamalarında yaygınlık kazandığını göstermektedir. Bir çok finansman sağlayıcı banka ve benzeri kuruluşlar ve diğer düzenleyici otoriteler finansal raporlama yükümlülükleri açısından UFRS’yi esas almaktadır. Bazı ülkeler tüm UFRS’leri ulusal düzenleme olarak benimserken, mevcut durumda muhasebe standartlarına ilişkin geniş düzenlemeler oluşturmuş olan ülkeler de genellikle ulusal düzenlemelerindeki boşlukları gidermek veya mevcut düzenlemeleri uluslararası gereksinimlere uygun hale getirmek konusunda UFRS’yi kullanmaktadırlar.